Port Polska bada hiszpańskie rozwiązania dla kolei dużych prędkości

Ponad 50 pociągów dziennie, pięć różnych typów składów, prędkości sięgające 300 km/h – to nie opis przyszłej polskiej trasy, lecz rzeczywistość, z której eksperci Port Polska postanowili wyciągnąć konkretne wnioski.

Projektowanie Kolei Dużych Prędkości wymaga danych, których nie da się zdobyć przy biurku. Specjaliści spółki pojechali więc tam, gdzie szybkie pociągi jeżdżą od lat – do Hiszpanii, na trasę w prowincji Alicante. Przez dwa dni mierzyli hałas, analizowali skuteczność ekranów akustycznych i obserwowali, jak dźwięk zachowuje się przy różnych obiektach inżynieryjnych. Zebrany materiał zasili analizy prowadzone przy projektowaniu szybkich linii kolejowych w Polsce.

Co badano w La Encina i dlaczego akurat tam?

Miejscowość La Encina w prowincji Alicante nie jest przypadkowym wyborem. To odcinek, który łączy kilka rzadko spotykanych cech: intensywny ruch, zróżnicowany tabor i gotowe zabezpieczenia akustyczne o różnych parametrach. Sesję pomiarową przeprowadzono w lipcu, co pozwoliło pracować w stabilnych warunkach atmosferycznych – istotnych przy precyzyjnych pomiarach propagacji dźwięku.

Port Polska zebrał na tej trasie dane dotyczące hałasu pociągów jadących z prędkością od 250 do 300 km/h, co odpowiada planowanym prędkościom eksploatacyjnym polskiej KDP. Każdego dnia przejeżdża tam ponad 50 pociągów należących do pięciu różnych typów składów. Taka różnorodność taboru pozwala porównać, jak poszczególne konstrukcje generują hałas przy zbliżonych prędkościach – to informacja trudna do uzyskania w warunkach laboratoryjnych.

Zakres badań obejmował kilka obszarów:

• pomiary poziomu hałasu w różnych odległościach od torów, zarówno przy ekranach akustycznych, jak i na odcinkach bez zabezpieczeń;
• ocena skuteczności ekranów o wysokości 5 metrów oraz ekranów wyższych, sięgających 6 metrów;
• obserwacje przejazdów przez tunele i inne obiekty inżynieryjne, gdzie propagacja dźwięku rządzi się innymi prawami niż na otwartym terenie;
• rejestracja danych dla różnych typów pociągów przy tej samej prędkości eksploatacyjnej.

Wyniki tych pomiarów posłużą jako punkt odniesienia przy projektowaniu rozwiązań akustycznych dla polskiej linii – zarówno w zakresie doboru wysokości ekranów, jak i ich rozmieszczenia względem zabudowy.

Jak Hiszpania radzi sobie z hałasem przy kolei dużych prędkości?

Hiszpania dysponuje blisko 4 tys. km linii kolei dużych prędkości – to jedna z najgęstszych sieci tego rodzaju w Europie. Wieloletnia eksploatacja oznacza, że tamtejsi inżynierowie zdążyli przetestować różne podejścia do ochrony akustycznej i wyciągnąć wnioski z realnego użytkowania, a nie tylko z symulacji.

Ekrany akustyczne – parametry i skuteczność

Elementem, któremu eksperci poświęcili szczególną uwagę, były ekrany akustyczne o wysokości 5 i 6 metrów. Różnica jednego metra brzmi niewielko, lecz przy prędkościach rzędu 300 km/h przekłada się na mierzalne zmiany w tłumieniu dźwięku po drugiej stronie ekranu. Poniższa tabela zestawia podstawowe parametry badanego odcinka:

Tunele i współpraca z ADIF

W zamkniętej przestrzeni tunelu dźwięk zachowuje się inaczej niż na otwartym terenie – pojawia się efekt kompresji fali powietrznej, a czas pogłosu rośnie. Eksperci obserwowali przejazdy przez obiekty inżynieryjne, co pozwoli lepiej zaplanować ochronę akustyczną tam, gdzie polska linia będzie wchodzić w teren zurbanizowany.

W lipcu 2026 r. Port Polska i ADIF – hiszpański zarządca infrastruktury kolejowej – podpisały memorandum o współpracy przy rozwoju kompetencji dla projektu KDP w Polsce. To formalne potwierdzenie, że wymiana wiedzy między oboma krajami ma charakter systemowy, a nie jednorazowy. Interoperacyjność standardów i wspólna analiza doświadczeń eksploatacyjnych mogą skrócić czas dochodzenia do optymalnych rozwiązań projektowych.

Co wnioski z Alicante oznaczają dla polskiej KDP?

Dane zebrane w La Encina trafią do analiz prowadzonych przy projektowaniu szybkich linii kolejowych w Polsce. Nie chodzi o proste skopiowanie rozwiązań – polska sieć będzie powstawać w innych warunkach geograficznych, przy innej gęstości zabudowy i z własną specyfiką taboru. Chodzi o weryfikację założeń projektowych rzeczywistymi pomiarami z działającej linii.

Transport kolejowy na trasach szybkich generuje hałas znacznie przekraczający normy dopuszczalne dla zwykłych linii – i właśnie dlatego analiza akustyczna musi poprzedzać, a nie towarzyszyć projektowaniu trasy. Dobór wysokości ekranów, ich rozmieszczenie względem zabudowy, sposób prowadzenia linii przez obszary zurbanizowane – to decyzje, które trudno korygować po zakończeniu budowy.

Pomiary w Alicante pokazują też, że skuteczność zabezpieczeń akustycznych zależy nie tylko od ich wysokości, lecz także od odległości od torów i charakterystyki terenu. Ekran o wysokości 6 metrów nie zastąpi prawidłowego planowania trasy – może jedynie uzupełniać decyzje podjęte wcześniej na etapie projektowania infrastruktury.

Przed podjęciem decyzji o lokalizacji linii warto śledzić, jakie normy akustyczne przyjmą polskie przepisy dla KDP – to one ostatecznie przesądzą o tym, jak daleko od torów mieszkańcy odczują różnicę między trasą z ekranami a trasą bez nich.

FAQ

Czym jest Port Polska i jaka jest jej rola przy projekcie KDP?

Port Polska to spółka odpowiedzialna za przygotowanie i koordynację projektu budowy Kolei Dużych Prędkości w Polsce. Do jej zadań należy m.in. analiza rozwiązań technicznych stosowanych w innych krajach, zbieranie danych pomiarowych oraz współpraca z zagranicznymi zarządcami infrastruktury kolejowej.

Dlaczego wybrano właśnie Hiszpanię jako punkt odniesienia dla polskiej KDP?

Hiszpania dysponuje jedną z największych sieci kolei dużych prędkości w Europie – blisko 4 tys. km linii. Wieloletnie doświadczenie eksploatacyjne i różnorodność stosowanych rozwiązań akustycznych sprawiają, że tamtejsze dane pomiarowe są szczególnie wartościowe przy planowaniu nowych tras.

Co to jest ADIF i na czym polega współpraca z Port Polska?

ADIF (Administrador de Infraestructuras Ferroviarias) to hiszpański zarządca infrastruktury kolejowej. W lipcu 2026 r. podpisał z Port Polska memorandum o współpracy, które obejmuje wymianę wiedzy i wspólną analizę doświadczeń przy budowie i eksploatacji linii szybkich.

Jakie konkretne dane zebrano podczas pomiarów w La Encina?

Podczas dwudniowej sesji pomiarowej zebrano dane dotyczące poziomu hałasu generowanego przez pociągi jadące z prędkością 250–300 km/h.